Abhazya Tarihçisi Stanislav Lakoba Hayatını Kaybetti
Abhazya Uluslararası Araştırma ve Bilgi Enstitüsü yöneticisi Arda Aşuba, Abhazya’nın önde gelen tarihçisi, profesör ve akademisyen, 73 yaşındaki Stanislav Lakoba’nın bir trafik kazasında hayatını kaybettiğini bildirdi.
Abhazya’nın önde gelen bilim insanlarından olan Stanislav Lakoba, eşi ile birlikte trafik kazası geçirdi. Stanislav Lakoba yaralı olarak Gudauta Merkez Hastanesine kaldırıldı, ancak tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı.
Arda Aşuba şunları dedi: “Abhazya, tanınmış Kafkasya uzmanı, halk adamı, değerli tarihçi, Abhazya tarihi ders kitabının yazarı Stanislav Zosimoviç Lakoba’yı kaybetti. Bu bizim için büyük bir acı. Bu düzeyde bilim insanlarını sadece Abhazya’da değil, yurt dışında da bulmak zor. Bu sadece Abhazya bilimi için değil, tüm ülke halkı için de büyük bir kayıp.”
Stanislav Lakoba, Kafkasya uzmanı tarihçi, D.I. Gulia Abhazya Beşeri Bilimler Enstitüsü Yeni ve Yakın Tarih Bölümü baş araştırma görevlisi, Abhaz Devlet Üniversitesi profesörü, Adige Uluslararası Bilimler Akademisi üyesi, Dmitry Gulia Devlet Ödülü sahibi, II. derece “Ahdz-Apsha” nişanı sahibi, 1989 Lıhnı Bildirisi’nin yazarı, “Abhazya Tarihi” ders kitabının yazarıdır.
Stanislav Zosimoviç Lakoba, 23 Şubat 1953’te Sohum’da doğdu.
1976 yılında A. M. Gorki adı verilen Sohum Devlet Pedagoji Enstitüsü’nün tarih-filoloji fakültesinden mezun oldu. Enstitüden sonra “Sovyet Abhazya” gazetesinde muhabir (1976–1978) ve Abhazya Tarihi ve Kültür Anıtlarını Koruma Derneği’nde bilim sekreteri olarak çalıştı.
1980 yılından itibaren araştırmacı, 1989 yılından itibaren de D. İ. Gulia adını taşıyan Abhazya Dil, Edebiyat ve Tarih Enstitüsü (bugünkü Abhazya Devlet Diller, Edebiyat ve Tarih Enstitüsü – AbİGİ) Tarih Bölümü’nün başkanı oldu.
1991–1996 yılları arasında Abhazya Cumhuriyeti Parlamentosu’nda milletvekilliği yaptı. 1993–1994 yıllarında Abhazya Birinci Başkan Yardımcısı, 1994–1996 yıllarında ise Parlamentonun ilk Başkanvekiliydi.
Stanislav Lakoba, Vladislav Ardzınba’nın en yakın çalışma arkadaşlarından biriydi.
Lakoba, BM himayesinde ve Rusya’nın arabuluculuğunda Gürcistan-Abhazya sorununun çözümü için Cenevre’de yürütülen süreçte aktif rol aldı.
2004 yılındaki devlet başkanlığı seçimlerinin ilk turunda Sergey Bagapş ile birlikte Abhazya Cumhurbaşkan Yardımcılığı için aday oldu. Seçimlerin ikinci turunda, Abhazya içindeki uzlaşıyı sağlama adına Cumhurbaşkan Yardımcılığı adaylığını Raul Hacımba’ya bıraktı.
2005 yılından 18 Ağustos 2009’a kadar ve ayrıca Aralık 2011’den Ekim 2013’e kadar Abhazya Cumhuriyeti Güvenlik Konseyi Sekreteri olarak görev yaptı.
Lakoba, Abhazya’nın ve Kafkasya halklarının tarihine, siyasetine ve kültürüne adanmış yüzü aşkın kitap, monografi, ders kitabı, makale, inceleme ve denemenin yazarıdır.
2000 ve 2004 yıllarında misafir profesör olarak Japonya’da Hokkaido Üniversitesi Slav Araştırmaları Merkezi’nde araştırmalar yürüttü, Tokyo’daki Hosei Üniversitesi’nde dersler verdi. Japonya’da Rusça iki kitap yayımladı:
- “Abhazya – de facto mu, yoksa Gürcistan – de jure mi? Sovyet sonrası dönemde Rusya’nın Abhazya siyaseti. 1991–2000”
- “İki imparatorluktan sonra Abhazya. XIX–XXI. yüzyıllar”
Lakoba, Abhazya’nın siyasi tarihi ve kültürü konularına adanmış birçok uluslararası ve bölgesel konferansa katıldı.
Lakoba, 1991’de Sohum’da yayımlanan ve 1993’te Gudauta’da yeniden basılan “Abhazya Tarihi” adlı ders kitabının baş editörüdür. 2006 ve 2015 yıllarında akademisyen O. Bgaçba ile birlikte 10–11. sınıflar için “En Eski Çağlardan Günümüze Abhazya Tarihi” ders kitabını yazmıştır.
Lakoba’nın en bilinen kitap ve monografilerinden bazıları şunlardır:
- “1905–1907 Devriminde Abhazya Müfrezeleri” (Sohum, 1984),
- “Suhum-Kale’de Geçen Günler. Tarihî-Kültürel Denemeler” (Sohum, 1988),
- “Abhazya’nın Politik Tarihi Üzerine Denemeler” (Sohum, 1990),
- “Gürcistan’ın Abhazya’ya Karşı Yüz Yıllık Savaşı” (Gagra, 1993),
- “Tiflisli Tarihçilere Yanıt” (Sohum, 2001),
- “Abhaz Arşivi” (Moskova, 2002),
- George Hewitt editörlüğünde yayımlanan The Abkhazians (Londra; New York, 1999) kitabında tarih bölümleri,
- “Abhazlar” (Moskova, 2012) adlı monografide tarih bölümleri,
- “Abhazya’da Büyük Terör: 1937–1938” (Avrupa Konseyi, 2017) ve diğer eserler.
